ديوان قضات ممالك دار القضا . ديوان كركيراق اصطلاح عصر مغول . ديوانى كه براى كمك به لشكر و فراهم آوردن سازوبرگ لازم از مردم ماليات مىگرفت . ديوان مسامس اداره‌اى كه در زمان غازان خان براى بهبود وضع اسلحه‌سازان ايجاد شد . ديوان مظالم در حكومت عباسيان رياست اين ديوان بر عهده كسى بود كه بر كليه امور شرع و قوانين و حقوق اطلاعات كافى داشت . اين ديوان به ترتيب به سه شعبه تقسيم مىگشت . الف - ديوان قضا ب - ديوان حسبه ج - ديوان صاحب الشرطه . متصديان آنها را رئيس قضا و صاحب حسبه و صاحب الشرطه مىناميدند . ديوان وزارت مهمترين ديوان در دوره عباسيان بوده كه رياست آن با وزير اول بود . اين ديوان به امور مملكت رسيدگى مىكرد و مأموريت جمع‌آورى ماليات در نقاط مختلف كشور را به عهده داشت . ديوان يام اصطلاح عصر مغول ؛ ادارهء پست ، ادارهء بريد . ديودور سيسيلى مورخ يونانى كه در قرن اول ق . م . مىزيست . وى از مورخان بزرگ دنياى قديم به شمار مىرود و بعد از سى سال مطالعه در منابع پيش از خود توانست تاريخى در چهل كتاب به نام « بيبلوتكا - هيستوريكا » پديد آورد . در اين كتاب عظيم ، او تاريخ همهء ملل شناخته شده زمان خود را به ترتيب سنين از روزگاران قديم تا سال 58 ق . م . نوشته است . ديو سلطان روملو ديو سلطان روملو از وزيران شاه طهماسب اول صفوى است . وى در سال جلوس شاه طهماسب به سلطنت ( 930 هجرى ) به مقام امير الامرايى منصوب گرديد و تا سال 933 هجرى بدين سمت اشتغال داشت . ديوكس ديوكس فرزند فرا اورتس بود . پدرش چون ديگر ماديها پيشهء دهقانى داشت و او نيز در آغاز كار چنين كرد . وى به سبب كفايت و عدالت‌خواهى طرف رجوع عامه شد و مردم محاكمات خود را نزد او بردند . بعد از چندى وى به بهانهء اينكه مراجعات مردم زياد است و نمىتواند به امور شخصى برسد از اين كار كناره گرفت و بر اثر اين كناره‌گيرى اغتشاشى رخ داد و امنيت بلاد مختل شد . مردم چون وضع را چنين ديدند درصدد انتخاب فرد ديگرى برآمدند . به واسطه زمينه‌هايى كه ديوكس قبلا تهيه كرده بود ، وى به شاهى انتخاب شد . ديوكس پس از اينكه پادشاه شد ، قراولان و مستحفظينى براى خود ترتيب داد و بعد مردم را بر